کد تعرفه گمرکی یا HS Code چیست؟

سیستم هماهنگ توصیف و کدگذاری کالا ( HS Code )

این واژه به عنوان نمانکلاتور چند منظوره ای برای توصیف کالا بکار می رود. این سیستم ، روشی استاندارد و مبتنی بر ارقام است که برای طبقه بندی محصولات تجاری مورد استفاده قرار می گیرد. گمرکات سراسر جهان برای شناسایی محصولات وارداتی و صادراتی ، تعیین حقوق و عوارض و… از این سیستم بهره می گیرند. سیستم هماهنگ توصیف و کد گذاری کالا هر پنج سال یکبار توسط سازمان گمرک جهانی ( WCO ) اصلاح و بروزرسانی می شود.

کاربرد HS CODE

در حال حاضر بیش از 200 کشور جهان  از این سیستم در موارد زیر استفاده می کنند:
کنترل و رصد بهینه واردات و صادرات ، رصد مالیات ، سیاستگذاری های تجاری ، آمار حمل و نقل ، کنترل و رصد سهمیه ها ، قیمت ها ، آمار تردد وسایل نقلیه ، تحقیقات و پژوهش های اقتصادی.
کلیه کالاها با استفاده از ” قواعد عمومی تفسیر سیستم هماهنگ شده ” ( GRI ) طبقه بندی می شوند. در کاربرد HS Codes  ، شش قاعده کلی به ترتیب رعایت می شود:

• قاعده اول: طبقه بندی محصولات ( چهار رقم اول بر اساس عنوان ، قسمت و فصل )
• قاعده دوم : طبقه بندی کالا های منفصله و مخلوط
• قاعده سوم : طبقه بندی محصولاتی که در دو عنوان مختلف قرار می گیرند
• قاعده چهارم : طبقه بنده محصولاتی که در طبقه بندی 1، 2 و 3 قرار نمی گیرند
• قاعده پنجم : طبقه بندی بسته بندی ها
• قاعده ششم : طبقه بندی محصولات بر اساس شماره های فرعی با استناد به شماره های فرعی ، قسمت و فصل مربوط.

ساختار HS Codes

این کدها دارای ویژگی های زیر است:

• کد شناسایی 6 رقمی
• 5000 گروه کالایی
• 21 قسمت
• 99 فصل
• ساختار قانونی و منطقی
• به دلیل ساختار قانون مند ، از آن برای طبقه بندی محصولات بهره می گیرند

 در سیستم هماهنگ شده توصیف و کد گذاری کالا ،  خواننده ابتدا با عنوان ” قسمت ” مواجه می شود که  طیف گسترده ای از محصولات را در بر می گیرد.  در اینجا تعرفه ای در اختیار مراجعه کننده قرار نمی گیرد و صرفا در می یابیم  که این ” قسمت ” راجع به چه محصولاتی  است. در  ذیل همان قسمت، فهرست فصول مربوط به آن   دیده می شود  . در اینجا نیز  توصیف محصولات به صورت کلان اتفاق می افتد و جزییاتی وجود ندارد.

به عنوان مثال ، در قسمت ” 17″ ،  خواننده صرفا با عنوان ” وسایل نقلیه زمینی، هوایی، آبی و تجهیزات ترابری مربوط به آن ها” مواجه می شود. این ” قسمت ” خود شامل چهار ” فصل ” است : 86، 87، 88 و 89. همچنین در فصل 87 با وسایل نقلیه زمینی غیر از نواقل روی خط راه آهن یا تراموای و اجزا و قطعات و متفرعات آن ها روبرو می شوید.

ترتیب قرار گرفتن قسمت ها و فصول تعرفه های گمرکی  به میزان عمق تولید یا پیچیدگی  های فنی در تولید کالا بستگی دارد.  به عنوان مثال ، اقلام طبیعی مانند حیوانات زنده در قسمت های ابتدایی کتاب تعرفه گمرکی دیده می شوند. حال آنکه ، کالاهایی که از پیچیدگی بیشتری برخوردار ند در قسمت های  بعدی توصیف می شوند از جمله ماشین الات و ابزار دقیق.

شکل استقرار فصول در هر قسمت نیز به میزان پیچیدگی و عمق تولید بستگی دارد.   به عنوان مثال ، فصل 84  با شماره اصلی 8401 ( رآکتورهای هسته ای…….) آغاز می شود که یقینا از پیچیدگی بیشتری نسبت به سایر شماره ها ی آن فصل برخوردار است.  چهار شماره آخر تعرفه گمرکی  شامل شماره فرعی و داخلی است که به توصیف کامل محصولات می پردازد و به این ترتیب تفکیک محصولات مشابه با  مراجعه به این شماره ها امکان پذیر می شود.

نحوه استفاده از HS Code

دو رقم اول بیانگر فصل تعرفه است. دو رقم دوم نشانه شماره اصلی است. دو رقم سوم شماره فرعی را نشان می دهدو دو رقم آخر شامل تقسیم بندی داخلی و جزئیات بیشتر است. در زیر نمونه ای از یک HS Code  تفسیر می شود . در این مثال از تعرفه 87051010 استفاده می کنیم : 

همچنین در تصویر زیر کد تعرفه گمرکی 87019510 که به تراکتورهای باغی کمر شکن اختصاص یافته است را مورد بررسی قرار داده ایم:

نویسنده: مسعود حق بین، واحد بازرگانی خارجی، haghbin@raitec.ir
منابع:
سازمان گمرک جهان
کتاب مقررات صادرات و واردات 1399، وزارت صنعت، معدن و تجارت (جهت مشاهده جزئیات کتاب به این لینک مراجعه نمایید)

چهت دریافت خدمات بازرگانی از شرکت رایتک می توانید به این صفحه مراجعه نمایید.